Wyniki USG piersi i skala BI-RADS – co musisz wiedzieć?

Współczesna diagnostyka onkologiczna gruczołu piersiowego opiera się na precyzji obrazowania oraz ujednoliceniu raportowania wyników, co jest kluczowe dla zachowania ciągłości opieki nad pacjentką. Skala BI-RADS (Breast Imaging-Reporting and Data System), opracowana przez American College of Radiology, stanowi dziś uniwersalny język medyczny, który pozwala na obiektywizację opisów i minimalizację ryzyka błędu interpretacyjnego.

Podstawy USG piersi

Ultrasonografia piersi to proces dynamiczny, w którym jakość uzyskanego obrazu jest pochodną technologii głowic oraz systemów przetwarzania sygnału. W praktyce klinicznej kluczowe jest rozróżnienie między tkanką gruczołową a zmianami o charakterze litym lub płynowym. Wykorzystanie systemów takich jak Alpinion X-Cube 90 pozwala na uzyskanie wyjątkowej czułości kontrastowej dzięki technologii Harmonic.

Co to jest skala BI-RADS?

Skala BI-RADS to system klasyfikacji zmian w obrębie gruczołu piersiowego, który porządkuje terminologię opisową (leksykon) oraz standaryzuje kategorie końcowe. Dla klinicysty jest to narzędzie oceny prawdopodobieństwa złośliwości zmiany (Positive Predictive Value – PPV). System ten został zaprojektowany tak, aby opis radiologiczny kończył się jasną rekomendacją: od rutynowej kontroli, przez skrócenie interwału czasowego badań, aż po biopsję pod kontrolą USG.

Interpretacja wyników USG piersi z zastosowaniem skali BI-RADS

Podczas badania ultrasonograficznego lekarz analizuje szereg cech morfologicznych zmiany. Kluczowe są: kształt (owalny, okrągły, nieregularny), orientacja (równoległa vs. nierównoległa do skóry), obrysy (ograniczone, nieograniczone, zatarte, spikularne) oraz echogeniczność wnętrza.

Skala BI-RADS co oznacza?

Kategorie BI-RADS odzwierciedlają stopień pewności diagnostycznej oraz ryzyko onkologiczne. Poniżej znajduje się szczegółowa analiza kliniczna poszczególnych stopni.

BI-RADS 0: Potrzeba dodatkowej diagnostyki

Kategoria ta wskazuje na badanie niekompletne. W warunkach klinicznych często wynika to z trudności w jednoznacznej ocenie zmiany ze względu na gęstą strukturę gruczołu lub niespójność z wynikiem mammografii.

BI-RADS 1: Obraz prawidłowy

Brak zmian ogniskowych, zaburzeń architektury czy asymetrii.

BI-RADS 2: Zmiany łagodne

W tej kategorii lekarz opisuje zmiany o typowej charakterystyce łagodnej, takie jak proste torbiele, tłuszczaki, stabilne gruczolakowłókniaki czy typowe węzły chłonne wewnątrzpiersiowe.

BI-RADS 3: Zmiana prawdopodobnie łagodna

Zmiany te wymagają nadzoru, gdyż ich cechy sugerują łagodny charakter, ale nie dają 100% pewności. Przykładem są gruczolakowłókniaki o gładkich zarysach, które nie były wcześniej dokumentowane.

BI-RADS 4: Zmiana podejrzana o złośliwość

Jest to najszersza i najbardziej wymagająca kategoria, w której ryzyko złośliwości waha się od 2% do 95%. Standardem jest podział na podkategorie:

bi-rads 4a: Niskie podejrzenie (2-10%).

bi-rads 4b: Średnie podejrzenie (10-50%).

bi-rads 4c: Wysokie podejrzenie (50-95%).

BI-RADS 5: Wysokie prawdopodobieństwo złośliwości

Zmiana posiada klasyczne cechy radiologiczne nowotworu: nieregularny kształt, spikularne obrysy, orientację prostopadłą do skóry (taller-than-wide) oraz cień akustyczny.

BI-RADS 6: Rak potwierdzony

Kategoria stosowana, gdy pacjentka posiada już wynik biopsji potwierdzający nowotwór, a badanie USG służy np. do oceny odpowiedzi na chemioterapię neoadjuwantową.

Wyzwania i ograniczenia USG piersi oraz skali BI-RADS

Głównym ograniczeniem USG jest trudność w wykrywaniu mikrozwapnień, które są domeną mammografii. Jednak nowoczesne systemy Alpinion radzą sobie z tym problemem dzięki technologii MicroView™, która uwypukla mikrozwapnienia w obrazie USG, zwiększając czułość badania. Innym wyzwaniem jest subiektywna ocena sztywności zmiany. Tutaj z pomocą przychodzi elastografia (dostępna w modelach Alpinion X-Cube), która pozwala na obiektywny pomiar modułu Younga. Zmiany złośliwe charakteryzują się wyższą sztywnością, co pozwala na precyzyjniejsze różnicowanie między kategorią bi-rads 3, a bi-rads 4.

Najnowsze badania i rozwój w dziedzinie USG piersi

Najnowsze badania i rozwój w dziedzinie USG piersi

Kierunkiem rozwoju jest integracja Sztucznej Inteligencji (AI) z procesem diagnostycznym. Marka Alpinion wdraża rozwiązania oparte na głębokim uczeniu (Deep Learning), które automatycznie mierzą zmianę i sugerują klasyfikację BI-RADS na podstawie ogromnej bazy danych klinicznych. Badania wykazują, że wsparcie AI pozwala skrócić czas opisu i zwiększa swoistość badania, co ogranicza liczbę niepotrzebnych biopsyjnych interwencji chirurgicznych. Ponadto, rozwój głowic o ekstremalnie wysokiej częstotliwości pozwala na obrazowanie struktur naczyniowych guza z niespotykaną dotąd precyzją.

Podsumowanie

Klasyfikacja BI-RADS to niezbędne ogniwo w nowoczesnej diagnostyce raka piersi, zapewniające spójność decyzji klinicznych. Kluczem do jej skutecznego stosowania jest jednak dostęp do najwyższej jakości obrazowania. Wykorzystanie systemów ultrasonograficznych marki Alpinion pozwala lekarzowi na pełne wykorzystanie potencjału tej skali.

Bibliografia:

• ACR BI-RADS® Atlas: Breast Imaging-Reporting and Data System”, American College of Radiology (ACR), VA: American College of Radiology (2013)
• W. Jeske, M. Pawlak „Diagnostyka obrazowa. Piersi”, Medipage (2015)