Certyfikat USG – jak go zdobyć i co musisz wiedzieć?

Obowiązkiem lekarza w codziennej diagnostyce ultrasonograficznej jest znajomość zasad poprawnego przeprowadzania badania. Technik, który wykonuje czynności diagnostyczne, powinien posiadać wiedzę o obsłudze aparatu USG oraz o identyfikowaniu obrazów zmian patologicznych. Wprowadzone standardy badań określa Polskie Towarzystwo Ultrasonograficzne, a diagnosta musi uzyskać certyfikat USG, aby takie badania wykonywać. Dzięki temu pacjenci mają pewność, że schorzenie zostanie trafnie zidentyfikowane. Każdy lekarz – niezależnie od posiadanej specjalizacji lub w trakcie jej zdobywania – może ubiegać się o przyznanie certyfikatu.

Rodzaje certyfikatów USG

Certyfikaty przyznawane są z zakresu danej specjalizacji, o którą ubiega się lekarz, i w zależności od dziedziny badań kursy dotyczą wąskiego obszaru diagnostyki. W obrazowaniu ogólnym możemy wyróżnić badania z zakresu tarczycy, jamy brzusznej czy piersi, które wymagają potwierdzenia umiejętności specjalisty. Badania wykorzystywane w położnictwie, ginekologii czy diagnostyce prenatalnej (np. USG genetyczne) wymagają osobno wystawianego certyfikatu. Zajęcia w trakcie szkolenia nie mogą trwać mniej niż 20 godzin, co ściśle wynika z Dziennika Ustaw oraz zasad Zarządu PTU. Ubieganie się o certyfikat USG kończy się egzaminem.

Certyfikat Point of Care USG – płuca, klatka piersiowa, jama brzuszna

Certyfikat Point of Care z zakresu badań płuc, klatki piersiowej oraz jamy brzusznej można uzyskać w Roztoczańskiej Szkole Ultrasonografii. Kilkudniowe szkolenie obejmujące część teoretyczną oraz praktyczną organizowane jest cyklicznie i prowadzone przez doświadczonych trenerów. Zajęcia organizowane są w kilkuosobowych grupach, a uczestnicy mogą uzyskać wiedzę m.in. z anatomii ultrasonograficznej serca, badań płuc oraz anatomii ultrasonograficznej dużych naczyń. Do dyspozycji kursantów są fantomy. Chęć uczestnictwa w kursie należy zadeklarować poprzez formularz na oficjalnej stronie RSU. Kurs ma wartość 40 punktów, co jest równoznaczne z uzyskaniem certyfikatu.

Certyfikat USG piersi

Certyfikat USG piersi jest oceniany według odmiennych kryteriów i przez lekarzy określany jest mianem bardziej zaawansowanego. Osoba ubiegająca się o jego wydanie zobowiązana jest do ukończenia kursu oraz warsztatów praktycznych. Dodatkowym elementem, który wyróżnia certyfikat USG piersi, jest przesłanie 20 zdjęć ultrasonograficznych piersi różnych pacjentek. Kursant powinien przedstawić minimum 10 zmian ogniskowych, w tym 2 zmiany lite, co jasno określają zasady na stronie Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, które wydaje ten certyfikat. Proces edukacji kończy się egzaminem teoretycznym oraz praktycznym, a ocena pozytywna upoważnia do odbioru certyfikatu – dokument należy odnawiać co 4 lata.

Certyfikat USG w anestezjologii regionalnej

Certyfikacja w anestezjologii dostępna jest również w Roztoczańskiej Szkole Ultrasonografii. Szkolenie obejmuje ćwiczenia praktyczne, wykłady oraz pracę na żywych modelach i fantomach. W toku nauczania można nabyć umiejętności m.in. uwidocznienia igły oraz jej prowadzenia względem głowicy, a także techniki in-plane i out-of-plane. Zajęcia odbywają się w kilkuosobowych grupach i przeważnie organizowane są w weekendy. Nauczanie prowadzone jest cyklicznie, a liczba miejsc jest ograniczona. Kurs ma wartość 20 punktów, a zapisy odbywają się bezpośrednio na stronie RSU.

Certyfikat USG w położnictwie i ginekologii

Wśród dziedzin, w których wystawia się certyfikat USG, ginekologia i położnictwo należą do najważniejszych – certyfikat ten wydaje Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników. W celu uzyskania akredytacji lekarz zobowiązany jest zgromadzić 140 punktów w szkoleniach oraz wziąć udział w co najmniej jednych warsztatach praktycznych. Certyfikat USG prenatalne wymaga też udokumentowania rozpoznania co najmniej dwóch przypadków wad płodu (do badań objętych certyfikatem należy również USG genetyczne).Harmonogram zajęć oraz terminy szkoleń są zmienne i aktualizowane na stronie [Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników](https://www.ptgin.pl/). **Wszystkie uprawnienia należy przedłużać co 4 lata – wyjątkiem jest certyfikat USG ginekologia i położnictwo, który od 2022 roku wydawany jest bezterminowo.**

Jak uzyskać certyfikat USG?

Proces uzyskania certyfikatu należy rozpocząć od wyboru dziedziny oraz zakresu badań. Następnym krokiem jest wybór ośrodka szkoleniowego z zakresu ultrasonografii, który jest upoważniony do nauczania i wydawania uprawnień. Każdy lekarz, który ubiega się o certyfikat USG (ginekologia, anestezjologia itp.), powinien ukończyć kurs, w skład którego wchodzi część teoretyczna oraz praktyczna. Czas trwania zależy od specyfiki danego obszaru i ustalany jest indywidualnie dla danego toku nauczania – najczęściej jest to około 60 godzin. Po części szkoleniowej lekarz musi zdać egzamin teoretyczny składający się z 75 pytań z zakresu wiedzy w danym obszarze nauczania. Następnym krokiem jest egzamin praktyczny zdawany przed powołaną komisją, w trakcie którego sprawdzane są umiejętności samodzielnego wykonywania badań USG, interpretacji wyników oraz właściwego przygotowania dokumentacji zdjęciowej i opisu.

Podsumowanie – kto może wykonać USG?

W celu przeprowadzania poprawnej diagnostyki i w trosce o dobro pacjenta lekarze muszą posiadać certyfikat z zakresu ultrasonografii. Szkolenie odbywa się w ośrodkach bądź szkołach pozostających pod patronatem Polskiego Towarzystwa Ultrasonografii, które jasno określa zasady badania. Zestandaryzowany sposób przeprowadzania badań ułatwia ocenę rozwoju bądź regresu choroby w sytuacji, gdy pacjent wybierze innego specjalistę. Dzięki szkoleniu diagnosta zdobywa wiedzę z zakresu wykrywania zmian patologicznych, obsługi aparatu USG, a przede wszystkim uczy się, jak poprawnie i efektywnie przeprowadzić badanie. Cały proces edukacyjny kończy się egzaminem testowym oraz praktycznym. Certyfikat USG wydawany jest po ukończeniu całego procesu edukacji – więcej o tym, kto może wykonać badanie USG, znajdziesz w osobnym artykule.

Lektury:

Certyfikat Umiejętności PTGiP Wykonywania Badań Ultrasonograficznych Piersi

Zasady uzyskiwania i przedłużania ważności certyfikatów PTU

Ultrasonografia w intensywnej terapii, Paweł Andruszkiewicz, Dorota Sobczyk, „Anestezjologia Intensywna Terapia” 2013, tom 45, numer 3, s. 187-192

The Fetal Medicine Foundation (FMF)

Roztoczańska Szkoła Ultrasonografii

Certyfikat Umiejętności PTGiP Wykonywania Badań Ultrasonograficznych w Położnictwie i Ginekologii (Certyfikat Podstawowy)