Elastografia USG – czym jest i jak działa badanie

Elastografia USG to metoda diagnostyczna, która ułatwia lekarzowi badanie USG. Metodę tę zaczęto rozwijać w latach 90. XX wieku ¹. W skrócie – elastografia, co to jest? Jest to narzędzie, które znacząco zmieniło diagnostykę obrazową i jest wykorzystywane na szeroką skalę w gabinetach lekarskich. Istnieje kilka rodzajów elastografii, które różnią się sposobem wykonywania oraz zastosowaniem.

Elastografia USG – co to jest?

Elastografia USG to obrazowanie sztywności tkanek, które dostarcza dodatkowych informacji m.in. o zmianach patologicznych. Jest ściśle związana z badaniem palpacyjnym, w którym lekarz ocenia twardość badanej zmiany – można powiedzieć, że to cyfrowy odpowiednik takiego badania. Aparaty USG z elastografią wymagają większej mocy obliczeniowej procesora, a co za tym idzie – bardziej zaawansowanego sprzętu.

Czym elastografia różni się od zwykłego USG?

Elastografia jest dopełnieniem badania USG i – tak jak ono – jest nieinwazyjna. Odczucia pacjenta są w przypadku obu badań identyczne. USG z elastografią (np. SWE) stosuje się w sytuacji, gdy podczas zwykłego badania USG zostanie znaleziona zmiana patologiczna. Lekarz przeprowadza wtedy dokładniejszą diagnozę z wykorzystaniem tego oprogramowania.

Na czym polega badanie elastograficzne?

Badanie elastograficzne wykonuje się głowicą USG oraz odpowiednim oprogramowaniem. Podczas elastografii tarczycy aparatem Alpinion XCUBE 70 diagnosta może ocenić sztywność tkanki na ekranie dualnym. Do dyspozycji pozostaje również podstawowy obraz 2D wraz ze skalą twardości tkanki. Głowicą ultrasonograficzną oraz skalą lekarz ocenia stopień zmian patologicznych.

Rodzaje elastografii USG

Wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje badań elastograficznych:

• elastografia odkształceń (SE) – ocenia odkształcenie tkanek poprzez ręczny ucisk
• elastografia przejściowa (TE) – generuje falę ścinania z zewnętrzną wibracją
• impuls siły promieniowania akustycznego (ARFI) – wykorzystuje siłę promieniowania akustycznego do wytwarzania fal ścinania

Dodatkowy podział ARFI:

• elastografia fal ścinania punktowego (pSWE)
• elastografia fal ścinania 2D (2D SWE)
• elastografia fal ścinania 3D (3D SWE) [2]

Elastografię dzielimy też ze względu na rodzaj badań USG – na elastografię wątroby, tarczycy oraz piersi.

Elastografia wątroby

Badanie oceniające stopień zwłóknienia wątroby jest coraz bardziej popularne w gabinetach lekarskich. U pacjenta skierowanego na badanie oceniana jest elastyczność tkanek wątroby. Twardość narządu może wynikać z różnych chorób, wirusów lub toksyn (np. alkoholu). Nowoczesne aparaty ultrasonograficzne (np. XCUBE 70) mają takie funkcje i są spotykane w prywatnych gabinetach lekarskich, dzięki czemu pacjent nie musi korzystać z leczenia szpitalnego. W aparatach Alpinion funkcja oceny twardości tkanek wątroby (ATI) dostępna jest w większości modeli.

Elastografia tarczycy

Podczas badań tarczycy, podczas zlokalizowania zmiany patologicznej niezbędna okazuje się elastografia. Najczęściej stosowanym rodzajem jest elastografia uciskowa lub fali poprzecznej. W przypadku pierwszej, lekarz dokonuje ręcznego ucisku i sprawdza sztywność tkanki. Zmiany złośliwe są z reguły sztywniejsze.²

Ten rodzaj elastografii jest dostępny we wszystkich aparatach marki Alpinion, z wyłączeniem rozwiązań tabletowych.

Elastografia piersi

Jak pokazują badania, najskuteczniejszą metodą oceny zmian piersi jest elastografia SWE, stosowana w modelach XCUBE 70. Autorzy sugerują też potencjalne korzyści z włączenia SWE do rutynowych badań. Funkcja SWE jest dostępna w większości aparatów marki Alpinion.

Czy w każdej pracowni ultrasonograficznej można wykonać elastografię USG?

Elastografia zyskuje na popularności i coraz częściej można ją spotkać w gabinetach lekarskich. USG z elastografią nie jest jednak standardem, którego można oczekiwać u wszystkich specjalistów. Aby poprawnie wykonywać takie badania, należy ukończyć specjalistyczne kursy i zdobyć doświadczenie, które pomoże skutecznie diagnozować pacjentów. Placówka medyczna musi być też wyposażona w odpowiedni aparat ultrasonograficzny, który obsługuje elastografię.

Podsumowanie

Elastografia USG to wartościowe narzędzie zaawansowanej diagnostyki. Badanie jest całkowicie bezpieczne, nieinwazyjne, a jego przebieg przypomina standardowe badanie USG. Wyróżniamy 3 podstawowe rodzaje badania elastograficznego, które dzielimy też ze względu na rodzaj wykonywanych badań USG. Placówka medyczna świadcząca usługi związane z elastografią powinna mieć personel z kompetencjami w zakresie wykonywania takich świadczeń. Musi też dysponować odpowiednim aparatem USG, który umożliwia takie badania.

Bibliografia:

1. J.-L. Gennisson, T. Deffieux, M. Fink, M. Tanter, Ultrasound elastography: Principles and techniques, Journal de Radiologie Diagnostique et Interventionnelle, Volume 94, Issue 5, May 2013, Pages 504-513
2. Cui, Xin-Wu 1,* ; Li, Kang-Ning 1,* ; Yi, Ai-Jiao 2 ; Wang, Kosz 2 ; Wei, Qi 1 ; Wu, Ge-Ge 1 ; Dietrich, Christoph F. 3, Ultrasound elastography, Endoscopic Ultrasound 11(4):p 252-274, Jul–Aug 2022.