Elastografia wątroby – co to jest i jakie przynosi korzyści?

Elastografia wątroby to badanie nieinwazyjne, wykonywane przy użyciu aparatu USG, służące do oceny sztywności miąższu wątroby. Pozwala ocenić ryzyko zwłóknienia i zaawansowanej przewlekłej choroby bez konieczności wykonywania biopsji.

Czym jest elastografia wątroby i na czym polega to badanie?

Badanie wykorzystuje fakt, że wątroba objęta włóknieniem jest mniej elastyczna. Lekarz przy pomocy aparatu mierzy prędkość rozchodzenia się fali mechanicznej lub ścinającej w tkance. Im większa sztywność, tym zwykle większe prawdopodobieństwo zaawansowanego włóknienia.

Rodzaje elastografii wątroby – FibroScan, SWE i ARFI

Najczęściej stosuje się trzy rodzaje elastografii wątroby:

• FibroScan, czyli elastografia przejściowa, wykonywana dedykowanym urządzeniem.
• SWE, czyli elastografia fali poprzecznej, obejmującą elastografię punktową oraz 2D-SWE. Metoda umożliwia umieszczenie pola pomiarowego bezpośrednio w obrazie B-Mode.
• ARFI, technika która wykorzystuje impuls promieniowania akustycznego do wzbudzenia fali ścinającej i pomiaru jej prędkości w tkance.

Jak przebiega elastografia wątroby krok po kroku?

Elastografia wątroby jest badaniem zbliżonym do klasycznego USG, bez większej zmiany dla pacjenta. Podczas badania, pacjent leży na plecach z uniesioną ręką nad głowę, co poszerza przestrzenie międzyżebrowe. Lekarz przykładając głowicę, szuka optymalnego obrazu i wykonuje serię pomiarów w płacie wątroby przy użyciu specjalnej funkcji aparatu.

Badanie trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut, w zależności od predyspozycji pacjenta i jest bezbolesne. Do wiarygodnej oceny konieczne są prawidłowe parametry jakościowe np. odpowiednia ilość pomiarów i mała zmienność odchyleń. Szczegółową instrukcję wykonywania badania dla danego sprzętu, lekarz może uzyskać od dystrybutora sprzętu.

Jak przygotować się do badania elastografii wątroby?

Dobrą praktyką przed badaniem jest dłuższy odstęp przed spożyciem posiłku, który może utrudnić efektywność badania. Często przed badaniem placówka wskazuje na wykonuanie aktualnych badań krwi, pyta o przebyte infekcji czy inne dolegliwości brzuszne. Zazwyczaj placówka instruuje pacjenta o przygotowaniu w trakcie umawiania wizyty do specjalisty.

Kiedy lekarz zleca elastografię wątroby? – główne wskazania

Elastografię zleca się przede wszystkim przy podejrzeniu lub monitorowaniu przewlekłej choroby wątroby.

Co wykrywa elastografia wątroby? – włóknienie, stłuszczenie, marskość

Badanie elastografii wątroby pomaga ocenić:

• Stopień zwłóknienia
• prawdopodobieństwo marskości.

Jak interpretować wyniki elastografii – skala METAVIR (F0-F4)

Skala METAVIR wskazuje:

• F0 – brak włóknienia,
• F1 – włóknienie niewielkie,
• F2 – włóknienie istotne,
• F3 – włóknienie zaawansowane,
• F4 – marskość wątroby

Nie istnieje jeden uniwersalny próg w kPa dla wszystkich pacjentów i wszystkich aparatów USG.

Jakie korzyści daje elastografia w porównaniu z biopsją wątroby?

Najważniejszą korzyścią elastografii jest możliwość bezpiecznej, powtarzalnej oceny pacjenta bez naruszania ciągłości tkanek. Biopsja pozostaje niezastąpiona w sytuacjach niejednoznacznych.

Stacjonarny aparat USG z funkcją elastografii może usprawnić dostęp do takiej oceny w poradni, oddziale czy przy łóżku pacjenta. Systemy Alpinion dostępne w ofercie Spotmed, wspierają pracę lekarzy w tej dziedzinie.

Jak często wykonywać elastografię wątroby kontrolnie?

Częstotliwość wykonywania badań ustala lekarz prowadzący. Zależnie od wyniku poprzedniej elastografii, dobierany jest indywidualny okres. Warto wykonywać badanie w porówynwalnych warunkach, aby uzyskać jak najbliższe wyniki.

Podsumowanie

Elastografia wątroby jest szybkim, nieinwazyjnym badaniem do oceny włóknienia oraz innych chorób. Nie zastępuje całościowej diagnostyki ale jest bardzo pomocna jako jej element. Pozwala ograniczyć liczbę wykonywanych biopsji i lepiej kwalifikować pacjentów do dalszej diagnostyki. Dostępność funkcji elastografii wątroby w systemach Alpinion może dodatkowo ułatwić powtarzalną diagnostykę w codziennej praktyce.

Bibliografia:

1. European Association for the Study of the Liver, EASL Clinical Practice Guidelines on non-invasive tests for evaluation of liver disease severity and prognosis, Journal of Hepatology, 2021; p: 659-689.