Wykonywanie USG – kto jest uprawniony do przeprowadzenia badania?

W Polsce badanie ultrasonograficzne (USG) może być wykonywane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia zawodowe. Musi je mieć każdy, kto robi USG.

Kto posiada uprawnienia do wykonywania badań USG?

Uprawnienia do wykonywania USG posiadają:

Lekarze specjaliści:

• Radiolodzy – najczęściej wykonują badania USG, ponieważ są specjalnie szkoleni w zakresie obrazowania medycznego.
• Ginekolodzy – wykonują USG w trakcie opieki nad pacjentkami w ciąży oraz w badaniach związanych z narządami rodnymi.
• Chirurdzy – mogą wykonywać USG związane z ich specjalizacją, np. badanie narządów jamy brzusznej, tarczycy czy w przypadku urazów.
• Ortopedzi – wykonują USG narządów ruchu, stawów, mięśni.
• Kardiolodzy – wykonują USG serca, czyli tzw. echokardiografię.
• Urolodzy – specjalizują się w USG układu moczowego, w tym nerek, pęcherza moczowego czy prostaty.

Lekarze w trakcie specjalizacji:

• Lekarze w trakcie specjalizacji z radiologii, ginekologii, kardiologii, ortopedii lub innych dziedzin związanych z diagnostyką obrazową mogą wykonywać USG pod nadzorem specjalisty.

Pielęgniarki i położne z odpowiednimi uprawnieniami:

• Pielęgniarki i położne mogą być uprawnione do wykonywania niektórych rodzajów badań USG, zwłaszcza w ramach opieki nad kobietami w ciąży lub noworodkami, jeśli ukończyły odpowiednie kursy doszkalające.

Technicy elektroradiologii:

• Technik elektroradiologii samodzielnie nie wykonuje USG, ale może obsługiwać sprzęt ultrasonograficzny i wspierać lekarzy podczas badań.

Reasumując – lekarz od USG musi zazwyczaj ukończyć specjalistyczne kursy USG i szkolenia z zakresu ultrasonografii oraz zdobyć odpowiednie certyfikaty potwierdzające umiejętności.

Ultrasonografista – kto to jest i jakie ma kompetencje?

Ultrasonografista to osoba specjalizująca się w wykonywaniu i interpretacji badań ultrasonograficznych (USG).

W Polsce uprawnienia do samodzielnego wykonywania USG ma lekarz specjalista po odpowiednich szkoleniach, pracujący przy pomocy aparatu USG. Warto wiedzieć, kto robi USG w gabinecie, aby mieć pewność, że operator posiada należyte kompetencje i uprawnienia.

Kto może przeprowadzić badanie ultrasonografem?

Tylko lekarze mają prawo samodzielnie przeprowadzać badanie USG i stawiać diagnozę na podstawie uzyskanych obrazów.

Technicy i inne osoby mogą wspierać lekarzy w obsłudze sprzętu, ale nie mogą samodzielnie przeprowadzać badań ani interpretować ich wyników.

Jakie kwalifikacje należy posiadać, aby wykonywać badania USG?

Lekarz, aby móc wykonywać badania USG, musi spełniać następujące warunki:

• Dyplom ukończenia studiów medycznych – pierwszym krokiem jest zdobycie tytułu lekarza po ukończeniu studiów na wydziale lekarskim.
• Uzyskanie specjalizacji – o tym, kto wykonuje USG, decydują specjalizacje w dziedzinach takich jak:
  • Radiologia i diagnostyka obrazowa,
  • Ginekologia i położnictwo,
  • Kardiologia (USG serca),
  • Urologia (USG układu moczowego),
  • Ortopedia (USG narządów ruchu, stawów).
• Kurs ultrasonografii – lekarz od USG musi ukończyć specjalistyczny kurs z zakresu ultrasonografii, który daje wiedzę teoretyczną oraz praktyczne umiejętności w obsłudze ultrasonografu. Kursy organizują towarzystwa naukowe, uniwersytety medyczne oraz certyfikowane ośrodki szkoleniowe.
  • W trakcie kursu lekarz zdobywa wiedzę z zakresu fizyki ultrasonografii, technik obrazowania oraz interpretacji wyników.
  • Szkolenie może być związane z konkretnymi obszarami medycyny, np. USG w położnictwie, USG serca, USG narządów jamy brzusznej itp.
• Certyfikacja – po ukończeniu kursu lekarz otrzymuje certyfikat potwierdzający umiejętności i uprawnienia do wykonywania USG w danej specjalizacji.

Kto może opisać wynik badania USG?

W Polsce opisanie wyniku badania USG jest zadaniem zarezerwowanym dla lekarzy posiadających odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. Tylko lekarz z właściwym wykształceniem i doświadczeniem jest uprawniony do interpretacji obrazów oraz sporządzania opisu. Wyniki USG opisują:

• Radiolodzy – specjaliści diagnostyki obrazowej, najczęściej opisują wyniki USG z różnych obszarów ciała.
• Ginekolodzy – opisują badania USG ciąży, narządów rozrodczych oraz innych schorzeń kobiecego układu rozrodczego.
• Kardiolodzy – opisują wyniki echokardiografii (USG serca).
• Urolodzy – interpretują badania USG układu moczowego: nerek, pęcherza moczowego, prostaty.
• Ortopedzi – mogą opisywać USG narządów ruchu, stawów i mięśni.

Często zadawane pytania

Czy fizjoterapeuta może wykonywać USG?

Fizjoterapeuci w Polsce nie posiadają samodzielnych uprawnień do wykonywania badań diagnostycznych USG. Badanie musi zlecić i opisać lekarz. Fizjoterapeuci pracujący z aparatem USG używają go wyłącznie w celach terapeutycznych (np. sonoterapia), nie diagnostycznych.

Ile kosztuje kurs USG uprawniający do wykonywania badań?

Koszt kursu ultrasonografii zależy od specjalizacji i organizatora. Kursy PTU (Polskie Towarzystwo Ultrasonograficzne) to najczęściej kilkusetne do kilkutysięczne nakłady. Spotmed organizuje szkolenia USG w kameralnych grupach na aparatach Alpinion – skontaktuj się z nami, aby poznać aktualne terminy.

Jak uzyskać certyfikat PTU uprawniający do USG?

Lekarz ubiegający się o certyfikat PTU musi spełnić wymagania dotyczące liczby wykonanych badań (zależne od specjalizacji) i zdać egzamin praktyczny lub teoretyczny. Szczegóły opisuje artykuł jak pozyskać certyfikat USG.

Podsumowanie

Aby wykonywać badania USG w Polsce, należy przede wszystkim posiadać tytuł lekarza, uzyskać specjalizację z dziedziny związanej z diagnostyką obrazową, ukończyć specjalistyczny kurs ultrasonografii i uzyskać odpowiednie certyfikaty. Samodzielne wykonywanie USG i opisywanie wyników to wyłączne uprawnienie lekarzy – technicy i inni pracownicy medyczni pełnią jedynie rolę wspomagającą.

Lektury:

Zasady uzyskiwania i przedłużania ważności certyfikatów PTU

Certyfikaty PTU

USG i echo serca może wykonywać lekarz, który ukończył specjalizację, Prawo.pl